درس ۵:چاپ داده های موجود در یک فایل
چاپ داده های موجود در یک فایل :
برای چاپ داده های موجود در یک فایل MSTATC بصورت زیر عمل می کنیم .
در صفحه اصلی MSTATC ، زیر برنامه شماره 36 . PRLISTرا انتخاب می کنیم .تا پنجره ای بصورت زیر باز شود . در صورتیکه تمام ردیف ها مورد نظر باشد با زدن کلید Y و فشار کلید Enter ، پنجره بعدی باز می شود .در غیر اینصورت با تایپ حرف N پنجره ای باز می شود که در آن ما تعداد صحیح ردیف ها را می نویسیم
در پنجره زیر ما لیست ستونها ( متغیرها ) را جهت چاپ وارد می نمایم .
تذکر : جهت چاپ کلیه متغیرهای موجود در یک فایل عبارت *.* را در جلوی قسمت مربوطه نوشته ، آنگاه کلید Enter را فشار می دهیم .
پنجره زیر از ما می پرسد ، آیا می خواهید متغیرهای حرفی از سمت چپ مرتبط شوند ؟
در صورت موافقت با زدن کلید Y و در غیر اینصورت با تایپ حرف N و فشار کلید Enter ، پنجره زیر باز می شود که ازما می پرسد آیا در چاپگر از کاغذ عریض استفاده می شود .
در پنجره زیر از ما پرسیده می شود ، آیا صفحه بندی انجام گیرد یا نه ؟
در پنجره زیر سوال می شود ، آیا می خواهید توضیحات نوشته شده برای هر متغیر چاپ شود یا نه ؟
پس از انجام کارهای فوق ، نتایج نهایی بصورت زیر مشاهده می شود .
بخش اول از پنجره خروجی View Output On Screen ، فقط جهت مشاهده نتایج است و با فشار دادن کلید های مکان نما می توان کل نتایج را مشاهده نمود و با زدن کلید Esc از این قسمت خارج می شویم .
بخش دوم از پنجره خروجی Edit Output ، جهت ویرایش نتایج بدست آمده است . بدین منظور ، کلید F5 جهت حذف یک سطر ، کلید Delete جهت حذف یک کاراکتر و کلید Enter جهت ایجاد یک سطر خالی استفاده می شود .
بخش سوم از پنجره خروجی Print Output ، جهت ارسال نتایج به چاپگر استفاده می شود .
بخش چهارم از پنجره خروجی Save Output to disk ، نتایج را در یک فایل ذخیره می کند . فایل نتایج بصورت ASCII بوده و در خارج از محیط نرم افزار قابل خواندن و چاپ کردن نیست .
بخش نهایی از پنجره خروجی Quit Output options ، برای خروج از این قسمت تعبیه شده است .
درس 6 : مرتب کردن داده ها و حذف متغیرها از فایل داده
مرتب کردن داده ها و حذف متغیرها از فایل داده :
برای حذف یک یا چند متغیر از فایل داده ها و یا گروه بندی یک یا چند متغیر از فایل داده ها ، به صورت صعودی یا نزولی از زیر برنامه شماره 43 . SORT در پنجره اصلی MSTAT- C استفاده می شود .بدین منظور پس از فعال کردن فایل داده ها ، روی زیر برنامه شماره 43 . SORT کلید Enter را فشار دهیم . تا صفحه زیر باز شود .تذکر : فعال کردن فایل داده ها به دو طریق زیر انجام می گیرد :
1 - از طریق زیر منوی شماره 20.FILES ، سپس مجددا با کلید Esc به پنجره اصلی MSTAT- C بر می گردیم .
2 - منوی Input file در پنجره زیر : این منو برای فعال نمودن فایل داده های اولیه است که باید تغیراتی روی آن انجام بگیرد . در صورتی که فایل داده مربوطه قبلا فعال شده باشد ، مکان نما بطور خودکار روی قسمت بعدی Output file قرار می گیرد .
منوی Output file : این منو ، بمنظور ایجاد فایل دوم با نام جدید برای ذخیره تغیرات اعمال شده روی فایل اولیه ، بکار می رود ، با فشار دادن کلید Enter بروی منوی Output file ، پنجره زیر باز می شود .
در پنجره فوق ، در سطر اول نام فایل ( حداکثر تا هشت کاراکتر ) ، در سطر دوم عنوان فایل و در سطر سوم اندازه آن تعیین می شود، قسمت آخر جهت فعال یا غیر فعال بودن فایل جدید ، پس از اتمام عملیات محاسبه می باشد . برای فعال ( ACTIVE ) یا غیر فعال ( INACTIVE )کردن آن از کلید Space bar استفاده می شود .آن گاه با فشار دادن کلید Enter پنجره زیر باز می شود .
بر روی منوی Cases از پنجره فوق کلید Enter را فشار می دهیم تا پنجره زیر باز شود .
در پنجره فوق تعداد کل ردیف ها پرسیده می شود ، در صورتیکه تعداد کل ردیف ها صحیح باشد حرف Y را وارد می کنیم ، در صورتیکه تعداد کل داده ها صحیح نباشد حرف N را تایپ کرده تا پنجره زیر باز شود . و در آن تعداد صحیح داده ها را وارد می نماییم و کلید Enter را می زنیم .
با فشار دادن کلید Enter ، پنجره زیر باز می شود .
جهت مشاهده فهرست متغیرها ، در فایل اولیه بروی منوی Variables کلید Enter می زنیم تا پنجره زیر باز شود .
جهت انتخاب متغیرها در پنجره فوق از کلید Space bar استفاده می شود. (شکل زیر )
با فشار دادن کلید Enter ، پنجره زیر باز می شود ، که با زدن کلید Enter بر روی منوی Key پنجره بعدی باز می شود .
در پنجره زیر باید شماره متغیرهایی را که قرار است مرتب نمودن بر اساس آن ها انجام گیرد ، وارد نماییم . در ستون Var شماره متغیرهای مورد نظر و در ستون Dir ، نحوه مرتب کردن داده ها (صعودی + ، یا نزولی - ) تعیین می گردد .
پس از پایان وارد کردن اطلاعات کلید F10 را فشار می دهیم . سپس آنقدر کلید Enter را می زنیم ( حدود 30 تا 32 بار ) تا پنجره زیر باز شود .
در پنجره فوق بر روی منوی Sort ، کلید Enter را فشار می دهیم تا پیغام اجرای موفقیت آمیز فرمان بصورت زیر نمایان گردد .
جهت مشاهده متغیر های مرتب شده ( در صورتیکه فایل دوم در حالت فعال ACTIVE باشد ) ، از زیر برنامه شماره 41 .SEDIT در صفحه اصلی MSTAT- C استفاده می گردد .
تذکر: در صورتیکه تعداد ردیف ها زیاد باشد برای مشاهده کلیه ردیف ها باید بروی منوی Enter/ Edit کلید Enter را فشار دهیم .
درس 7 : مقایسه میانگین دو گروه از داده ها ( آزمون t ) :
مقایسه میانگین دو گروه از داده ها ( آزمون t ) :
بدین منظور پس از فعال کردن فایل داده ها ، از طریق زیر منوی شماره 20.FILES ، مجددا با کلید Esc به پنجره اصلی MSTAT- C بر می گردیم و روی زیر برنامه شماره 49 . T-TEST کلید Enter را فشار دهیم . تا صفحه زیر باز شود .
در پنجره فوق ، در جعبه اولی ، به ترتیب شماره متغیر ( شماره ستونی که متغیر در فایل داده در آن قرار دارد ) ، شماره اولین و آخرین ردیف نمونه اول مورد سوال قرار می گیرد . در جعبه دومی ، به ترتیب شماره متغیر ، شماره اولین و آخرین ردیف نمونه دوم مورد سوال قرار می گیرد .
تذکر : برای وارد کردن هر یک از اطلاعات مربوط به نمونه ها از کلید Enter استفاده می شود . پس از وارد کردن اطلاعات مربوط به نمونه ها ، کلید Enter را می زنیم .تا پنجره زیرباز شود .
در پنجره فوق ، سطح احتمال معنی دار بودن آزمون پرسیده می شود .
تذکر : برای تعیین سطح احتمال ، از کلید Space bar استفاده می شود . آن گاه با فشار دادن کلید Enter پنجره زیر باز می شود .
در پنجره فوق از ما پرسیده می شود که آیا آزمون t یکطرفه یا دو طرفه باشد .در صورتیکه آزمون t یکطرفه مورد نظر باشد ، حرف N را تایپ نموده و کلید Enter را می زنیم تا پنجره زیر باز شود .
با انتخاب گزینه اول از پنجره بالا ، اطلاعات خروجی بصورت زیر نمایش داده می شود .
اما در صورتیکه آزمون t دوطرفه مورد نظر باشد ، حرف Y را تایپ نموده و کلید Enter را
می زنیم .تا اطلاعات خروجی بصورت شکل بعدی نمایش داده می شود.
درس 8 : تجزیه واریانس طرح کاملا تصادفی( CRD ):
تجزیه واریانس طرح کاملا تصادفی( CRD ):
برای انجام تجزیه واریانس بر اساس طرح کاملا تصادفی ( CRD ) ، همچنین برای انجام مقایسات گروهی مستقل ( اورتوگونال ) از زیر برنامه شماره 3. ANOVA-1 استفاده می شود .بدین منظور ابتدا داده ها را از طریق زیر منوهای شماره 20.FILES و 41.SEDIT وارد نموده آنگاه با کلید Esc به صفحه اصلی MSTAT- C بر می گردیم و بر روی زیر برنامه شماره 3. ANOVA-1 کلید Enter را دو بار فشار می دهیم .
تذکر : در صورتیکه فایل داده قبلا ایجاد شده باشد آن را از طریق زیر منوهای شماره 20.FILES و 41.SEDIT فعال می کنیم .
وبعد مجددا ، کلید Enter را دوباره فشار می دهیم .
در پنجره زیر ، در جای خالی سطر اول ، شماره متغیر مستقل ( شماره ستون مربوط به تعداد تیمار ) که گروه بندی داده ها بر اساس آن انجام می گیرد ، وارد می شود . جاهای خالی در سطرهای بعدی مربوط به تعداد تیمار می باشد .
بعنوان مثال اگر ، اطلاعات مربوط به تعداد تیمار در ستون اول قرار گرفته باشد و چهار تیمار در آزمایش مورد مطالعه قرار گرفته باشد . پنجره فوق بصورت زیر پر می شود ، یعنی در جای خالی سطر اول عدد یک ، ودر جاهای خالی سطر سوم به ترتیب اعداد یک و چهار را می نویسیم .
آنگاه کلید Enter را می زنیم تا پنجره زیر باز شود. در پنجره زیر تعداد کل ردیف ها ( داده ها ) پرسیده می شود ، در صورتیکه تعداد ردیف ها صحیح باشد حرف Y را تایپ نموده و کلید Enter
را فشار می دهیم .
در پنجره زیر از ما سوال می شود ، آیا تمایل دارید که میانگین هر یک از تیمارها ، در انتهای فایل داده ذخیره شود . در صورت تمایل حرف Y را تایپ نموده ، و در غیر اینصورت حرف N را تایپ نموده و کلید Enter را فشار می دهیم . ولی توصیه می گردد جهت سهولت مقایسه میانگین ها حرف Y را تایپ گردد .
در صورتیکه تعداد ردیف ها صحیح نباشد حرف N را تایپ نموده و کلید Enter را می زنیم تا پنجره زیر باز شود ودر آن تعداد صحیح ردیف ها را می نویسیم آنگاه کلید Enter را فشار می دهیم .
در پنجره زیر ، نام متغیر ها (نام صفات ) ظاهرمی شود .
در پنجره متغیرها ، برای انتخاب متغیر مورد نظر کافیست با کلید مکان نما بروی آن رفته و با کلید Space bar آن را انتخاب نماییم . در صورتیکه تجزیه واریانس چند متغیر مد نظر باشد ، با کلید Space bar یکی یکی ، همه آنها را انتخاب می کنیم آنگاه کلید Enter را می زنیم .
پنجره زیر مربوط به انجام مقایسات گروهی مستقل ( اورتوگونال ) است . در صورتیکه قصد انجام مقایسه اورتوگونال را داریم حرف Y را تایپ نموده ، و کلید Enter را فشار می دهیم .
اگر برای انجام مقایسه اورتوگونال حرف Y را تایپ نموده ، و کلید Enter را بزنیم پنجره زیرباز می شود . که در جعبه coefficient ، ضرایب را می نویسیم . بعنوان مثال اگر بخواهیم تیمارهای اول و دوم را با تیمارهای سوم وچهارم مقایسه نماییم . ضرایب را بصورت زیر تایپ می کنیم .تذکر: همانگونه که در پایین پنجره زیر نیز ، تذکر داده شده است ، همواره مجموع ضرایب باید صفر گردد .
. 
بعد از اینکه وارد کردن ضرایب پایان یافت ، ابتدا کلید F10 وبعد کلید Esc را می زنیم تا پنجره زیر باز شود .
از پنجره فوق منوی اول ( view output on screen ) را انتخاب می کنیم تا اطلاعات بصورت زیر نمایش داده شود .
