بخش اول :معرفی و طریقه ایجاد فایل
طریقه ایجاد فایل :
نرم افزار MSTAT- C یک برنامه تحت سیستم عامل DOS می باشد که توسط دانشگاه ایالتی میشیگان تهیه شده است و مجموعه ای متشکل از 51 زیر برنامه می باشد که قادر به انجام مجموعه متنوعی از تجزیه های آماری می باشد .
برای راه اندازی این برنامه ، در پوششه MSTAT- C بر روی فایل اجرایی MSTATC دابل کلیک چپ می کنیم تا صفحه زیر نمایان شود .

با فشار دادن کلید Enter روی زیر برنامه شماره 20.FILES پنجره زیر باز می شود .برای استفاده از هر قسمت راحتر آن است که مکان نما را روی آن برده و کلید Enter را فشار دهیم .

برای ایجاد فایل ابتدا مکان نما را روی منوی path برده و کلید Enter را می زنیم تا مسیر ایجاد فایل را مشخص نماییم .آن گاه مجددا دو بار کلید Enter را می زنیم تا به صفحه اصلی بر گردیم .
درس 2 :دو یاچند برابر کردن ردیف ها در فایل داده ها دو یاچند برابر کردن ردیف ها در فایل داده ها 
آنگاه مکان نما را روی منوی MAKE برده و کلید Enter را می زنیم تا پنجره زیر باز شود و در پنجره زیر نام فایل و عنوان مربوطه را می نویسیم و کلید Enter را می زنیم .
برای باز کردن فایل هایی که قبلا ایجاد شده ، مکان نما را روی منوی Open برده کلید Enter را فشار می دهیم و بعد کلید F1 را می زنیم تا لیست فایل های ایجاد شده را به ما نمایش بدهد . آنگاه با مکان نما روی فایل مورد نظر رفته کلید Enter را می زنیم تا فایل مورد نظر باز شود .
پس از ایجاد فایل جهت وارد کردن دادها با کلید Esc به صفحه اول برگشته و روی زیر برنامه شماره 41 .SEDIT کلید Enter را می زنیم تا پنجره زیر باز شود .آن گاه مکان نما را روی منوی Option برده و کلید Enter را می زنیم .
تا پنجره زیر باز شود آنگاه مکان نما را روی منوی Insert Case برده و کلید Enter را می زنیم تا پنجره بعدی باز شود .
در پنجره زیر تعداد کل ردیف ها ( تعداد کل داده ها در هر تکرار )نوشته می شود بعنوان مثال اگر تعدا ردیف ها(تعداد کل داده ها) پنج عدد است در خانه اول بایستی عدد 1 و در خانه دوم بایستی عدد 5 تایپ شودو بعد کلید Enter را فشار می دهیم که پیغامی مبنی بر تعداد ردیف ها ایجاد شده می د هد که در صورت تایید مجددا کلید Enter را می زنیم تا به صفحه اصلی SEDIT بر گردیم .
تذکر : در صورتی که تعداد ردیف های ایجاد شده صحیح نمی باشد یا قصد حذف تعدادی از ردیف ها را دارید مکان نما را روی منوی Remove Case برده و کلید Enter رابزنید تا پنجره فوق مجددا باز شود ، آنگاه اطلاعات صحیح را مجددا وارد نمایید .بعد از برگشت به پنجره اصلی SEDIT ، برای تعریف ( عنوان ،نوع و اندازه متغییرها )مکان نما را روی منوی Define برده و کلید Enter را می زنیم . 
تا پنجره زیر باز شود . پنجره زیر به اندازه تعداد صفات مورد مطالعه تکرار می شود . آنگاه با زدن کلید Esc دوباره به پنجره SEDIT بر می گردیم. در این پنجره در مقابل عبارت Titel ، نام صفت مورد نظر یاداشت می گردد . در مقابل عبارت Type نوع متغییر ( عددی یا حرفی بودن ) تعیین می شود برای تغییر نوع متغییر از کلید Space bar استفاده می شود.برای متغییرهای حرفی (Text ) در مقابل عبارت Size ، تعداد حروفی را که می توان در ستون مربوطه وارد نمود تعیین می نماییم . در مقابل عبارت Left تعداد ارقام صحیح و در مقابل عبارت Right تعداد ارقام اعشاری را می نویسیم . 
پس از اینکه مشخصات تمام متغیرهای موجود تعریف گردید با زدن کلید دوباره پنجره Esc SEDIT به صورت زیر نمایان می شود .
در پنجره فوق منوی Newtxt برای تغیر دادن نام و سایر مشخصات متغیرهای تعریف شده است و منوی Variables برای غیرفعال کردن و مخفی کردن برخی از متغیرها است که با فشار دادن کلید Space bar می توان متغیر های مورد نظر را انتخاب و با فشار دادن کلید Enter غیرفعال نمود . لازم به ذکر است که همه متغیرهای موجود در یک فایل را نمی توان غیرفعال نمود و حداقل باید یک متغیر به صورت فعال باقی بماند . در پنجره فوق منوی Go to برای رفتن به ردیف و متغیر خاص بویژه در فایل های بزرگ بکار می رود .با زدن کلید Enter از پنجره Option خارج می شویم . آنگاه مکان نما را روی منوی Enter/Edit برده و کلید Enter را می زنیم تا نرم افزار آماده دریافت داده ها شود . 
در پنجره فوق برای حرکت داخل هر ستون از مکان نما استفاده می شود ولی برای جابجایی بین ستونها از کلید Tab استفاده می شود . پس از وارد کردن دادها ، چون این نرم افزار اطلاعات را بطور اتوماتیک ذخیره می کند با زدن کلید Esc از منوی 41 .SEDIT خارج می شویم.
برای دو یاچند برابر کردن ردیف ها در فایل داده ها ، پس از فعال کردن فایل داده ها، در صفحه اصلی MSTATC زیر برنامه شماره 2. ADDON را انتخاب می کنیم تا پنجره ای بصورت زیر باز شود .

که سوال می کند آیا می خواهید ردیف هایی از فایل داده فعال شده به انتهای فایل اضافه شود ؟ با زدن کلید Y و فشار کلید Enter ، پنجره دیگری باز می شود که تعداد ردیف های داده را نشان می دهد و سوال می کند که آیا می خواهید تمامی ردیف ها به انتهای فایل اضافه شود یا نه ؟

درصورت مثبت بودن پاسخ ، پنجره زیر باز می شود .که می پرسد آیا می خواهید ردیف هایی به فایل داده موجود اضافه شود یا نه ؟ درصورت دادن پاسخ مثبت تعداد ردیف ها دو برابر می شود . در صورت دادن پاسخ منفی پنجره ای باز می شود که می خواهد تعدا د ردیف داده ها را وارد نماییم ، انگاه به سایر سوالات پرسیده شده پاسخ منفی می دهیم و با زدن کلید Esc از این زیر برنامه خارج می شویم .
به منظور ادغام دو یا چند فایل داده ، پس از فعال کردن فایل داده ها ، در صفحه اصلی MSTATC زیر برنامه شماره 2. ADDON را انتخاب می کنیم تا پنجره ای بصورت زیر باز شود . که سوال می کند آیا می خواهید ردیف هایی از فایل داده فعال شده به انتهای فایل اضافه شود ؟ با زدن کلید N و فشار کلید Enter ، پنجره زیر باز می شود. که با انتحاب قسمت اول آن یعنی For Reading پنجره ای بشکل زیر باز می شود . در پنجره فوق ، نام فایل دوم را که قرار است متغییرهایی از آن به فایل اولیه افزوده شود نوشته و یا با فشار کلید F1 فهرست فایل های موجود را مشاهده کرده و با بردن مکان نما روی فایل مورد نظر و با فشار کلید Enter فایل مورد نظر را انتخاب نموده . آن گاه مجددا با فشار کلید Enter پنجره زیر باز می شود . در پنجره فوق ، متغیرهای موجود در فایل دوم در سمت راست پنجره نمایش داده شده است که با کلید Space bar همانند زیر می توانیم متغیرهای مورد نظر را انتخاب کنیم . تذکر: با فشاردادن کلید A می توان همه متغیرها را انتخاب نمود . سپس با فشار کلید Enter پنجره زیر باز می شود . که می پرسد متغیر (ستون) اول در فایل دوم به انتهای کدام متغیر (ستون ) در فایل اولیه اضافه شود. که در جای خالی شماره ستون مورد نظر را وارد می نماییم . با فشار کلید Enter ، پنجره زیر باز می شود که تعداد ردیف هایی را که باید از فایل دوم به فایل اول انتقال یابند ، می پرسد . در صورت صحت مندرجات در پنجره فوق ، با فشار کلید Enter ، پنجره زیر باز می شود . با دادن جواب منفی به سایر سوالات پنجره های بعدی و با فشار کلید Enter عملیات خاتمه می یابد . برای انجام عملیات ریاضی نظیر جمع ، تفریق ، ضرب دو یا چند ستون ( متغیر ) با همدیگر و غیره بروی داده ها ، ، از زیر برنامه شماره 9 . CALC در صفحه اصلی MSTATC استفاده می شود . طریقه انجام انواع تبدیلات بروی داده ها پس از ایجاد فایل داده ، با فشار دادن کلید Esc به صفحه اصلی MSTATC برگشته و زیر برنامه شماره 9 . CALC را انتخاب می نماییم .تا پنجره ای بصورت زیر باز شود . برای انجام تبدیل داده ، متغیر آخری که بدون نام می باشد ( Define New Variable ) را انتخاب نموده تا داده ها ، پس از تبدیل به آن ستون انتقال یابند .آنگاه کلید Enter را فشار می دهیم .
با باز شدن پنجره زیری ما نام ستون مورد نظر که قرار است داده ها پس از تبدیل در آن نمایش داده شوند را می نویسم و کلید Enter را فشار می دهیم . پنجره زیری از ما می خواهد که ما دستور مربوط به نوع تبدیل را در آن بنویسیم . بعنوان مثال ، اگر بخواهیم بر روی داده ها تبدیل جذری ، انجام دهیم فرمول زیر را در قسمت مربوط می نویسیم . و کلید F10 را فشار می دهیم . با فشار کلید F10 ، پنجره زیر باز می شود که پیغامی مبنی بر انجام موفقیت آمیز فرمان به ما می دهد . آنگاه با زدن کلید Esc به صفحه اصلی MSTATC F بر می گریم و با باز نمودن فایل مورد نظر از طریق زیر برنامه شماره 41. SEDIT ، می توان داده های تبدیل شده را مشاهده نمود .
درس 3 و ۴ : ادغام دو یا چند فایل







تبدیل داده ها






